Πέρα από τον λαϊκισμό: προοδευτικές πολιτικές στην Ευρώπη και στην Κύπρο

DSC_0778Παρέμβαση του Μιχάλη Παπαπέτρου στην εκδήλωση με τίτλο “Πολιτικές επιλογές εξόδου από την κρίση” με βασικό ομιλητή τον Νίκο Μπίστη.

Τώρα που η χώρα μας δεν είναι απλά αντιμέτωπη  με μία κρίση, αλλά βιώνουμε συνθήκες καταστροφής, ανάλογες, όσον αφορά την έκταση, με εκείνες του 1974, χρειάζεται να ανοίξουμε κάποια αποστήματα που μολύνουν το πολιτικό και κοινωνικό γίγνεσθαι διαχρονικά και που έχουν σημαντική συμβολή για τα αδιέξοδα με τα οποία είμαστε αντιμέτωποι.

Έχω την γνώμη πως ο τρόπος με τον οποίο η κυπριακή πολιτική ηγεσία και όχι μόνον, χειρίζεται τα κρίσιμα θέματα που αφορούν τον τόπο, τόσο όσο αφορά τις προσπάθειες λύσης του Κυπριακού, όσο και θέματα οικονομίας και γενικότερα, έχουν κοινό παρανομαστή και αντανακλούν μια νοοτροπία που αναπτύχθηκε διαχρονικά με κύριο εργαλείο τον εθνικισμό και τον λαϊκισμό. Μια νοοτροπία που έφτασε στο απόγειο της την περίοδο 2003-2008, σε βαθμό που να ενοχοποιείται η αντίθετη άποψη με την περίφημη περιρρέουσα ατμόσφαιρα.  Μέσα σ’αυτά τα πλαίσια οι δικές μας ευθύνες εξαφανίζονται ή ελαχιστοποιούνται σε βαθμό που να θεωρούνται ασήμαντες, την ίδια ώρα που αναπτύσσεται μια άκρατη συνωμοσιολογία που εισηγείται ότι περίπου το σύμπαν ζηλεύει και φθονεί το ανώτερο έθνος των ελλήνων και προσπαθεί να το καταστρέψει. Σ’αυτά τα πλαίσια μεγιστοποιούνται οι ευθύνες των ξένων και αναπτύσσεται μια   άκρατη υπερπατριωτική φιλολογία που καθιστά αδύνατους είτε ελιγμούς, είτε οποιουσδήποτε συμβιβασμούς. Κύρια πηγή αυτής της κατάστασης είναι η αδυναμία να αντιληφθούμε ότι στο παγκόσμιο πολιτικό παιγνίδι, ακόμη και με τους εταίρους μας, καθοριστικό στοιχείο είναι η δυνατότητα στάθμισης του μεγέθους και των δυνατοτήτων μας, έτσι που να θέτουμε στόχους εφικτούς και υλοποιήσιμους.

Το 2004, μέσα σ’ένα εθνικιστικό παραλήρημα, απορρίψαμε το σχέδιο Ανάν, χωρίς να υπάρχει προοπτική για κάτι καλύτερο. Κυρίαρχη νοοτροπία ήταν: Και τι θα μας κάνουν δηλαδή; Θα με προσπερνούν τα γκαρσόνια στην Ευρώπη και δεν θα με σερβίρουν; Ή, θα δεχτούμε μία λύση για να ταΐζουμε τους τούρκους που είναι αχαΐρευτοι; Τελικά τα γκαρσόνια σέρβιραν τον Τάσσο, αλλά την ίδια ώρα, απομονωμένοι, βρεθήκαμε να συζητούμε απείρως χειρότερες λύσεις, με τα τετελεσμένα να εμπεδώνονται και την επανένωση της Κύπρου να απομακρύνεται. Και δεν ξέρω τώρα, αν, ακόμα κι’ αν θέλουμε, είμαστε σε θέση να ταΐσουμε τον οποιονδήποτε, όταν μας είναι δύσκολο να ταΐσουμε τις ίδιες τις οικογένειες μας.

Τίποτε δεν διδαχτήκαμε από αυτά. Αντίθετα μέρα με την μέρα, όλα αυτά τα χρόνια, το παραλήρημα μεγάλωνε. Και φτάσαμε στο 2013 όπου η Βουλή μας, πρωτομάχος του πατριωτισμού, πέταξε στα μούτρα των Ευρωπαίων το κούρεμα κατά 9,9% των καταθέσεων, για να αναγκαστεί να εγκρίνει σε τρεις μέρες ένα σχέδιο που οδήγησε σε εκκαθάριση την Λαϊκή και σε κούρεμα τουλάχιστον 60% την Τράπεζα Κύπρου. Και εξακολουθούν να επιμένουν ότι ενήργησαν σωστά. Το πιο σημαντικό είναι ότι και στην μία και στην άλλη περίπτωση δεν είχαν υπαλλακτική πορεία. Δεν υπήρχε σχέδιο Β. Απλά βροντοφωνάζουμε ένα ισχυρό όχι και μετά όποιον πάρει ο χάρος.

Πρέπει, λοιπόν, σαν αφετηριακός όρος, να ξεριζώσουμε από την ζωή μας τον λαϊκισμό και τα μεγάλα λόγια. Ξέρω ότι αυτό δεν είναι εύκολο, γιατί είναι συνώνυμο με την ριζική αναμόρφωση του πολιτικού μας συστήματος, που στηρίζεται στην διαπλοκή και τις πελατειακές σχέσεις. Όσοι στο παρελθόν επιχείρησαν να μιλήσουν στον λαό με όρους ειλικρίνειας καταβαραθρώθηκαν πολιτικά. Γιατί στην πολιτική είναι πολύ πιο εύκολο να χαλάς, να κατεδαφίζεις, παρά να χτίζεις. Είναι πολύ πιο εύκολο να χαϊδεύεις αυτιά, παρά να επισημαίνεις δύσκολες πραγματικότητες.

Αποτελεί ύψιστη αναγκαιότητα, επιτέλους να στραφούμε σε προοδευτικές πολιτικές τόσο στην Κύπρο, όσο και την Ευρώπη. Ουσιαστικά και όχι φραστικά, γιατί η λέξη «προοδευτικός» στον τόπο μας, δυστυχώς, μετατρέπεται σε κλισέ που εκφράζει τις πιο συντηρητικές και οπισθοδρομικές δυνάμεις του τόπου. Μέσα σ’αυτά τα πλαίσια πρέπει να αναζητήσουμε την ουσία. Γιατί εγώ, για παράδειγμα, θεωρώ πως οι οριζόντιες παροχές, χωρίς εισοδηματικά κριτήρια, δεν είναι κοινωνική πολιτική, αλλά μηχανισμός επαύξησης  των κοινωνικών ανισοτήτων. Όπως δεν θεωρώ προοδευτική πολιτική την διατήρηση κρατικών μονοπωλίων, ούτε το τεχνητό κράτημα στην ζωή δημοσίων οργανισμών, που σε τακτά χρονικά διαστήματα κατασπαταλούν δεκάδες και εκατοντάδες εκατομμύρια, στον βωμό ιδεοληψιών, τα οποία βεβαίως βαρύνουν τον κρατικό προϋπολογισμό, δηλαδή τους πολίτες αυτού του τόπου.

Τις τελευταίες βδομάδες άρχισε στον τόπο μας μία ανόητη συζήτηση για έξοδο από το Ευρώ. Άλλοι, οι πιο έξυπνοι, μιλούν για έξοδο από την Τρόϊκα, αλλά παραμονή στο Ευρώ. Αν είναι δυνατόν. Προσωπικά δεν αρνούμαι να συζητήσω οποιαδήποτε πρόταση όταν τεκμηριώνεται με επιχειρήματα. Απεχθάνομαι, όμως, προτάσεις που αντί για επιχειρήματα, προβάλλουν κούφια συνθήματα. Και, ακόμα ποιος ανόητος  σκαρφίστηκε ότι, μέσα στην καρδιά της κρίσης, μπορούμε να παίζουμε τέτοια παιγνίδια εξόδου από το Ευρώ με μίαν άγρια υποτιμημένη κυπριακή λίρα και αντίστοιχη ανατίμηση των τεραστίων χρεών μας που αποτιμούνται σε Ευρώ. Εκτός και αν αποφασίσουμε να ταμπουρωθούμε στην εσωστρέφεια μας, όπως το καθεστώς του Εμβέρ Χότζα στην Αλβανία, και να εισάγουμε αγοράζοντας τοις μετρητοίς (αν και όταν έχουμε λεφτά).

Κάποιοι βάλθηκαν να ξεπεράσουν ακόμα και το λαμπρό λαϊκιστικό μας παρελθόν. Είναι, όμως, η πεποίθηση μου πως κύρια για λόγους πολιτικούς, επιβάλλεται η παραμονή μας στο ευρώ και την Ευρωπαίκη Ένωση.

 

 

Advertisements

About protovouliacypruseu

Η Πρωτοβουλία για την παραμονή της Κύπρου στην Ε.Ε. και το ευρώ δημιουργήθηκε από μια ομάδα πολιτών που συνέταξαν και υπέγραψαν το αρχικό κείμενο-έκκληση προς τις πολιτικές δυνάμεις επιδείξουν υπευθυνότητα και ορθολογισμό στη διαχείριση της κυπριακής κρίσης. Στη δραματική περίοδο που διανύουμε, με την απότομη πτώση του βιοτικού επιπέδου, τη δυσχέρανση της επιχειρηματικής δραστηριότητας και την απελπισία των ανθρώπων που χάνουν την εργασία τους υπάρχει ο κίνδυνος ανάδυσης και επικράτησης επικίνδυνων πολιτικών φαινομένων, όπως η ποινικοποίηση της πολιτικής ζωής, ο εθνικολαϊκισμός, η γενικευμένη ανομία, η άνοδος της γοητείας που ασκούν αντιδημοκρατικές ιδεολογίες και πρακτικές. Αδυνατούμε να παρακολουθήσουμε παθητικά τη διαμόρφωση της τύχης μας και όλων όσων αγαπάμε. Πιστεύουμε ότι στον δημόσιο πολιτικό διάλογο υπάρχει κοινωνική ανάγκη για έναν λόγο στη δική μας κατεύθυνση. Στο παρόν στάδιο, σκοπεύουμε να έχουμε καθημερινή παρουσία με επίκαιρες παρεμβάσεις στον Τύπο, με την οργάνωση εκδηλώσεων με αξιόλογους προσκεκλημένους ομιλητές, με γόνιμη ανταλλαγή απόψεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Οι άνθρωποι που συμμετέχουν στην Πρωτοβουλία προέρχονται από διαφορετικούς πολιτικούς χώρους, στη συγκυρία όμως αυτή μοιράζονται μερικές βασικές πεποιθήσεις και αποστροφές: ΝΑΙ στη χάραξη οικονομικής πολιτικής με βάση την επεξεργασία των δεδομένων και τη σύγκριση των εναλλακτικών. Ως κριτήριο, το καλό του συνόλου πρέπει να υπερτερεί από το καλό των διαφορετικών ομάδων πίεσης. ΟΧΙ στη χάραξη οικονομικής πολιτικής υπό το φόβο του πολιτικού κόστους σε σχέση με ειδικές ομάδες ψηφοφόρων ή υπό το κράτος «πατριωτικού» συναισθηματισμού. ΝΑΙ στην προσπάθεια εξεύρεσης μιας αμοιβαία επωφελούς λύσης του Κυπριακού με προοπτική την αποστρατικοποίηση του νησιού, τη γεωπολιτική σταθερότητα και την προσοδοφόρα αξιοποίηση των ενεργειακών του πόρων. ΟΧΙ στην πολλαπλή καθυστέρηση που συνεπάγεται η κυριαρχία του παρωχημένου εθνικιστικού λόγου που στη δική μας πλευρά βλέπει μόνο δίκαια και στην άλλη μόνο συμφέροντα. Αρκετά με τη γενιά των πολιτικών, και γενικότερα των opinion leaders (δημοσιογράφων, ακαδημαϊκών, ιερέων), που έχτισαν την καριέρα και τη λαοφιλία τους πάνω σε ψεύτικες υποσχέσεις και συνθήματα. ΝΑΙ σε μια Κύπρο εντός της Ε.Ε., και του κοινού νομίσματος, για λόγους οικονομικούς, πολιτικούς και πολιτιστικούς. Με πλήρη και κριτική συμμετοχή σε όλες τις διεργασίες, προς την κατεύθυνση της εκδημοκρατικοποίησης του θεσμού και της εμβάθυνσης της ευρωπαϊκής ενοποίησης. ΟΧΙ σε μια Κύπρο απομονωμένη οικονομικά, πολιτικά και πολιτιστικά, όπου θα κυριαρχούν τα συντηρητικότερα κομμάτια των τοπικών ελίτ, βασιζόμενα σ τη γενικευμένη ανέχεια, την ξενοφοβία, τη μισαλλοδοξία και τον αντιδυτικισμό. Στο επόμενο χρονικό διάστημα, η «Πρωτοβουλία για την παραμονή της Κύπρου στην Ε.Ε. και το ευρώ» προτίθεται να απευθύνει ανοιχτό κάλεσμα σε όσους θέλουν να γίνουν ενεργά της μέλη.
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s