Πραγματισμός, Ρομαντισμός και Ασυνέπεια

ImageΤης Ρένας Χόπλαρου

Η ομιλία του Προέδρου μας Νίκου Αναστασιάδη στη Γενική συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών ήταν μια ξύπνια ομιλία ενός πολιτικού που έστελνε ξεκάθαρο μήνυμα στη διεθνή κοινότητα ως προς τη θέληση της επίσημης ελληνοκυπριακής πλευράς για λύση του Κυπριακού, όπως επίσης και για τη γραμμή αυτής της λύσης. Δεν ήταν η γνωστή «κασέτα» που κάνει τον κόσμο να αλλάζει κανάλι μόλις ακούει για το Κυπριακό.

Σημαντικό σημείο της ομιλίας του ήταν η πρότασή του για άνοιγμα της Αμμοχώστου (σουτάρει την μπάλα στο αντίπαλο στρατόπεδο και καλά κάνει).  Ενδιαφέρουσα ήταν η πραγματιστική διαπίστωση ότι «προκειμένου να αποφύγουμε μια νέα απογοητευτική διαδικασία διαπραγμάτευσης, δεν έχει τόση σημασία ο χρόνος έναρξης των διαπραγματεύσεων αλλά αυτές να διεξαχθούν με ένα ολοκληρωμένο τρόπο, με σαφές περιεχόμενο και σαφείς σκοπούς και στόχους». Νομίζω ότι δεν υπάρχει άνθρωπος στην Κύπρο που να μην καταλαβαίνει ότι, εάν αποτύχει κι αυτή η προσπάθεια, το Κυπριακό θα κλείσει, οριστικά και αμετάκλητα, με διχοτόμηση και μάλιστα με τις χειρότερες συνθήκες και προοπτικές για όλους τους κατοίκους της Κύπρου. Οι ΤΚ θα γίνουν πολίτες μιας φτωχής και εξαρτημένης επαρχίας της Τουρκίας και οι ΕΚ θα χάσουν οριστικά τα εδάφη, την ασφάλεια (θα αναπολούμε την εποχή που ζούμε τώρα) και τις δυνατότητες συνεργασίας με μια χώρα που ανήκει στις G20, το πιο κοντινό μητροπολιτικό και οικονομικό μας κέντρο.

Ωστόσο, όταν άκουγα τον Πρόεδρο μας στη Γενική Συνέλευση του Ο.Η.Ε, ήταν λες και άκουγα έναν άλλο άνθρωπο από αυτόν που λίγες μέρες πριν μιλούσε για τον κίνδυνο αφελληνισμού της Κύπρου, ουσιαστικά ευλογώντας την εποπτεία της εκπαιδευτικής πολιτικής από την Αρχιεπισκοπή. Η αντίφαση έγκειται στο εξής: από τη μια ο Πρόεδρος θέλει να εργαστεί για να σταματήσει τη «μακρά αναχρονιστική διαίρεση της χώρας», αλλά από την άλλη δεν έχει πρόβλημα με τις αναχρονιστικές αξίες και στόχους της Παιδείας μας. Καθόλου τυχαία αρκετές έρευνες δείχνουν ότι χάσαμε τη νέα γενιά, η οποία είναι η πιο αρνητική στην προοπτική επανένωσης του τόπου.

Αρκετοί, πολιτικά φίλα διακείμενοι στον Νίκο Αναστασιάδη, υποστηρίζουν ότι σημαντικός είναι ο λόγος στα Ηνωμένα Έθνη και όχι αυτά που είπε ο Πρόεδρος αυθόρμητα σε ένα μνημόσυνο και υπό την πίεση των ιερέων. Εξάλλου, συνεχίζει αυτή η επιχειρηματολογία, οι συσχετισμοί δυνάμεων δεν του επιτρέπουν να κάνει άλλους ελιγμούς: πρέπει να κρατήσει πίσω από το άρμα του όλους τους απορριπτικούς, «να τους γελάσει», οδηγώντας μας όλους σε μια «πανεθνική λύση».

Ας εξετάσουμε πιο κοντά τις δυσκολίες αυτής της αντιφατικής, αιθεροβάμονος και υπέρμετρα αισιόδοξης ρητορικής (και της πολιτικής πρακτικής που, αν ισχύει, συνεπάγεται), και ας διερευνήσουμε μερικούς τρόπους άρσης των αδιεξόδων:

1)    Οι «φωνές με τις οποίες η κυβέρνηση «μιλάει» στο εσωτερικό και το εξωτερικό πρέπει, αν όχι να ταυτιστούν, να πλησιάσουν σε κάτι που να βγάζει νόημα. Δεν γίνεται να μιλάμε τη φωνή του ρεαλισμού και της συναίνεσης στο εξωτερικό και στο εσωτερικό να χρησιμοποιούμε τη φωνή του εθνοκεντρισμού, της ατολμίας και της δημαγωγίας (εκτός αν θέλουν να μας κάνουν «σχιζοφρενείς»).

2)    Για να λυθεί το κυπριακό, για να υπάρξει συμφιλίωση, για να λειτουργήσει η συνύπαρξη, χρειάζεται η αξιακή θεμελίωση ενός Martin Luther King,  ενός Mandela. Αυτή κανονικά θα έπρεπε να ήταν η δουλειά της Αριστεράς. Η Αριστερά αποποιήθηκε τον ρόλο αυτό. Αντιλαμβάνομαι ότι είναι ουτοπικό να περιμένεις από έναν δεξιό πολιτικό να παραγάγει τις πολιτικές αξίες του Martin Luther King. Ο ίδιος ας μην το κάνει. Δήλωσε άλλωστε ότι είναι «ρεαλιστής και όχι ρομαντικός».  Άλλο ρεαλιστής ωστόσο κι άλλο να βγάζει σκληρό, συντηρητικό λόγο λες και δίνει εξετάσεις στο εσωτερικό του κόμματός του και στην Ιερά Σύνοδο. Επιπλέον, χρειάζεται ένα καλά οργανωμένο άνοιγμα στις αξίες της συμφιλίωσης, του διαλόγου και της συναίνεσης, είτε μέσω της κοινωνίας των πολιτών, είτε μέσω της τηλεόρασης, είτε με συνεργασίες με μετριοπαθή στελέχη άλλων κομμάτων. Με λίγα λόγια: λύση «από τα πάνω» έτσι όπως είναι οι συσχετισμοί δυνάμεων δεν μπορεί να επιβληθεί. Χρειάζεται δουλειά κι «από τα κάτω».

3)    Καλά κάνουμε και κοιτάμε κριτικά και με απόγνωση στα Αριστερά μας. Καλά κάνουμε και τρέμουμε μην το ΑΚΕΛ ξανακλωτσήσει την καρδάρα με το γάλα (αντί για τον Τάσσο, τώρα έχει τη λύση Λιλλήκα). Κακώς όμως δεν κοιτάμε εξίσου κριτικά στα Δεξιά μας. Αντιπρόεδρος στον ΔΗ.ΣΥ είναι ο Σωτήρης Σαμψών και ανερχόμενη δύναμη ο Πρόδρομος Προδρόμου.

4)     Ας καταλάβουμε κάτι. Οι άνθρωποι αυτοί δεν είναι ούτε εχθροί, ούτε μωροί. Είναι πολιτικοί αντίπαλοι. Πρέπει να τους συντρίψεις με πολιτικά επιχειρήματα και καθαρό λόγο. Να φτιάξεις πλειοψηφικό ρεύμα μες στην κοινωνία. Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι εκεί. Ας μην κοροϊδευόμαστε. Επίλυση του κυπριακού σημαίνει κίνδυνος διάσπασης (ξανά) και του ΔΗ.ΣΥ. Όλα τα άλλα είναι για να περνάει η ώρα μας με ευχολόγια και καφενειακές συζητήσεις.

(Δημοσιεύτηκε αρχικά στον Πολίτη της Κυριακής, 29/09/13. Η φωτογραφία είναι από το μπλογκ του Φοίβου Νικολαΐδη)

Advertisements

About protovouliacypruseu

Η Πρωτοβουλία για την παραμονή της Κύπρου στην Ε.Ε. και το ευρώ δημιουργήθηκε από μια ομάδα πολιτών που συνέταξαν και υπέγραψαν το αρχικό κείμενο-έκκληση προς τις πολιτικές δυνάμεις επιδείξουν υπευθυνότητα και ορθολογισμό στη διαχείριση της κυπριακής κρίσης. Στη δραματική περίοδο που διανύουμε, με την απότομη πτώση του βιοτικού επιπέδου, τη δυσχέρανση της επιχειρηματικής δραστηριότητας και την απελπισία των ανθρώπων που χάνουν την εργασία τους υπάρχει ο κίνδυνος ανάδυσης και επικράτησης επικίνδυνων πολιτικών φαινομένων, όπως η ποινικοποίηση της πολιτικής ζωής, ο εθνικολαϊκισμός, η γενικευμένη ανομία, η άνοδος της γοητείας που ασκούν αντιδημοκρατικές ιδεολογίες και πρακτικές. Αδυνατούμε να παρακολουθήσουμε παθητικά τη διαμόρφωση της τύχης μας και όλων όσων αγαπάμε. Πιστεύουμε ότι στον δημόσιο πολιτικό διάλογο υπάρχει κοινωνική ανάγκη για έναν λόγο στη δική μας κατεύθυνση. Στο παρόν στάδιο, σκοπεύουμε να έχουμε καθημερινή παρουσία με επίκαιρες παρεμβάσεις στον Τύπο, με την οργάνωση εκδηλώσεων με αξιόλογους προσκεκλημένους ομιλητές, με γόνιμη ανταλλαγή απόψεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Οι άνθρωποι που συμμετέχουν στην Πρωτοβουλία προέρχονται από διαφορετικούς πολιτικούς χώρους, στη συγκυρία όμως αυτή μοιράζονται μερικές βασικές πεποιθήσεις και αποστροφές: ΝΑΙ στη χάραξη οικονομικής πολιτικής με βάση την επεξεργασία των δεδομένων και τη σύγκριση των εναλλακτικών. Ως κριτήριο, το καλό του συνόλου πρέπει να υπερτερεί από το καλό των διαφορετικών ομάδων πίεσης. ΟΧΙ στη χάραξη οικονομικής πολιτικής υπό το φόβο του πολιτικού κόστους σε σχέση με ειδικές ομάδες ψηφοφόρων ή υπό το κράτος «πατριωτικού» συναισθηματισμού. ΝΑΙ στην προσπάθεια εξεύρεσης μιας αμοιβαία επωφελούς λύσης του Κυπριακού με προοπτική την αποστρατικοποίηση του νησιού, τη γεωπολιτική σταθερότητα και την προσοδοφόρα αξιοποίηση των ενεργειακών του πόρων. ΟΧΙ στην πολλαπλή καθυστέρηση που συνεπάγεται η κυριαρχία του παρωχημένου εθνικιστικού λόγου που στη δική μας πλευρά βλέπει μόνο δίκαια και στην άλλη μόνο συμφέροντα. Αρκετά με τη γενιά των πολιτικών, και γενικότερα των opinion leaders (δημοσιογράφων, ακαδημαϊκών, ιερέων), που έχτισαν την καριέρα και τη λαοφιλία τους πάνω σε ψεύτικες υποσχέσεις και συνθήματα. ΝΑΙ σε μια Κύπρο εντός της Ε.Ε., και του κοινού νομίσματος, για λόγους οικονομικούς, πολιτικούς και πολιτιστικούς. Με πλήρη και κριτική συμμετοχή σε όλες τις διεργασίες, προς την κατεύθυνση της εκδημοκρατικοποίησης του θεσμού και της εμβάθυνσης της ευρωπαϊκής ενοποίησης. ΟΧΙ σε μια Κύπρο απομονωμένη οικονομικά, πολιτικά και πολιτιστικά, όπου θα κυριαρχούν τα συντηρητικότερα κομμάτια των τοπικών ελίτ, βασιζόμενα σ τη γενικευμένη ανέχεια, την ξενοφοβία, τη μισαλλοδοξία και τον αντιδυτικισμό. Στο επόμενο χρονικό διάστημα, η «Πρωτοβουλία για την παραμονή της Κύπρου στην Ε.Ε. και το ευρώ» προτίθεται να απευθύνει ανοιχτό κάλεσμα σε όσους θέλουν να γίνουν ενεργά της μέλη.
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

2 Responses to Πραγματισμός, Ρομαντισμός και Ασυνέπεια

  1. Ο/Η apollon λέει:

    Καλά δέν επρέφαρες πως ο τυχοδιωκτισμός και η ματαιοδοξία «κάποιων» είναι που ανάδειξε τη δεξιά για τρίτη φορά στην εξουσία και όχι το …’ποκούππισμαν της καρδάρας με το γάλα ;; ! ! !

  2. Ο/Η Λεμέσια λέει:

    Η επανένωση, όσο ρεαλιστικά κι αν προωθηθεί, παραμένει πάλι ένας ρομαντικός στόχος.
    Και εκεί έγκειται η όλη δυσκολία, πρώτα να πείσεις και μετά να δημιουργήσεις ένα πλειοψηφικό ρεύμα για κάτι που (δικαίως, εν μέρει…) θεωρείται ανέφικτο.

    Οι απορριπτικοί μπορούν να πείσουν πολύ πιο εύκολα τον πολίτη να δεχτεί μια κατάσταση στασιμότητας, την οποία βιώνει στην καθημερινότητά του εδώ και δεκαετίες. Άσχετα αν παραβλέπουν εντελώς το ρίσκο με τις πρόνοιες του δικοινοτικού μας συντάγματος και την παγίωση των δικαιωμάτων των κατακτητών-εποίκων στα βόρεια…

    Για την Παιδεία και την ανάμειξη του Αρχιεπισκόπου στις υποθέσεις του κράτους, δεν έχω επαρκή στοιχεία για το τι συμβαίνει πραγματικά αυτή τη στιγμή στην Κύπρο. Ίσως τα φαινόμενα να απατούν (ελπίζω…).

    Πάντως, μέσω της ομοσπονδίας, θα δημιουργηθεί ένα ελληνοκυπριακό κρατίδιο με εσωτερική κυβέρνηση. Πιστεύω ότι θα βοηθήσει περισσότερο τον Ελληνοκύπριο να δείξει εμπιστοσύνη στο μελλοντικό κοινό κράτος με την άλλη πλευρά, εάν νοιώσει την επιβεβαίωση από την ηγεσία του, ότι δε θα κινδυνεύσει η εθνική του ταυτότητα ή ακόμα και η εξάσκηση των θρησκευτικών του παραδόσεων μετά την επανένωση.

    Επειδή γνωρίζω Γερμανοελβετούς, οι οποίοι, αν και εκτός της ΕΕ, φοβούνται ακόμα μην τους διαβρώσει την ιδιαίτερη ταυτότητά τους η επαφή-επιρροή της γιγαντιαίας γειτονικής Γερμανίας…Φανταστείτε πόσοι προσεκτικοί πρέπει να είμαστε εμείς που θέλουμε να ιδρύσουμε κάτι το πρωτοφανές, ένα κοινό κυπριακό κράτος ανάμεσα σε Τούρκους και Έλληνες («προαιώνιους εχθρούς») με διαφορετικές γλώσσες, θρησκείες και άλλες τόσες «ευαισθησίες», όπως την πιθανή διάσπαση των μεγάλων κομμάτων, η οποία στο τέλος-τέλος, ίσως αποδεικτεί και μια ωφέλιμη παρενέργεια – εξάλλου στις πρόσφατες δημοσκοπήσεις, μόνο 2% δηλώνει να τα εμπιστεύεται ακόμη. Εννοείται ότι θα αλλάξει και το πολιτικό σκηνικό. Αυτό δε θέλουμε οι περισσότεροι κατά βάθος;

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s