Η αθεράπευτη ρωσοφιλία του ελληνοκυπριακού αντιφιλελευθερισμού

rena3της Ρένας Χόπλαρου

Μια παράπλευρη απώλεια της κρίσης στην Ουκρανία (ασήμαντη βέβαια σε σχέση με το χάος που βιώνουν οι άνθρωποι εκεί) ήταν το ανασήκωμα του πέπλου ηθικής ανωτερότητας που κάλυπτε το πρόσωπο πολλών πολέμιων του ιμπεριαλισμού και του μιλιταρισμού. Από τις αντιδράσεις τους απέναντι στη  στάση της Ρωσίας  παρουσιάστηκε ανάγλυφη η υποκρισία τους, η υπό όρους αγωνιστικότητά τους. Επίσης, δεν έλειψαν και οι εξομολογήσεις απροϋπόθετης ρωσοφιλίας από τους συνήθεις ύποπτους κάθε ανορθολογισμού, από τους αεροψεκασμούς, στον Σώρρας και τις προφητείες του Παΐσιου. Πρόκειται όμως για δύο διακριτά φαινόμενα, που απαιτούν ξεχωριστή εξέταση, ή συνδέονται μέσα στην αριστεροδέξια ετερογένειά τους; Είμαι της άποψης ότι, δεδομένων των διαφορετικών ιδεολογικών παραδόσεων από τις οποίες πηγάζουν, οι δυο αυτές δοξολογήσεις της ρωσικής στάσης στην Ουκρανία συναντιόνται στον κοινό αντιδυτικισμό τους, στην κοινή τους αλλεργία στον φιλελευθερισμό και τη δημοκρατία.

Πριν προχωρήσω σε ένα πιο εκτεταμένο σχόλιο, θέλω να σημειώσω ότι τιμώ και σέβομαι τους Ρώσους και τον πολιτισμό τους σε πολύ μεγάλο βαθμό, ίσως μεγαλύτερο από αυτούς που φαντασιώνονται αντιαμερικανικά ή ορθόδοξα τόξα. Αμφιβάλλω αν διάβασαν τους Ρώσους κλασικούς της λογοτεχνίας, αν έκλαψαν για τις κακουχίες των μοντερνιστών καλλιτεχνών και των επιστημόνων που προδόθηκαν από την επανάσταση στην οποία πίστεψαν με τρομακτική ένταση, αν πέρασαν μαγικές νύχτες σε φεστιβάλ ρώσικου κινηματογράφου, αν  δούλεψαν με ρωσόφωνα παιδιά ζητώντας τους να φέρουν οικογενειακό υλικό έτσι ώστε να γιορτάσουν την 28η Οκτώβρη στην Κύπρο με ιστορίες από την ηρωική ρωσική αντίσταση στη γερμανική προέλαση. Επίσης, έχω συναίσθηση ότι πάρα πολλοί συμπολίτες και συμπολίτισσές μας έχουν συνδέσει τη ζωή τους με ανθρώπους με Ρώσους, συνάπτοντας μικτούς γάμους, μια εξέλιξη που θεωρώ κέρδος και πλούτο για την κοινωνίας μας.

Οι παραπάνω όμως θετικές μου στάσεις απέναντι στους Ρώσους και τον πολιτισμό τους δεν με εμποδίζουν από το να αντιλαμβάνομαι το έλλειμμα δημοκρατίας που χαρακτηρίζει το καθεστώς Πούτιν, τη θλιβερή κατάσταση που επικρατεί στη μεγάλη αυτή χώρα σε σχέση με τα ατομικά δικαιώματα, αλλά και βέβαια το σκληρό γεωπολιτικό «παιχνίδι» που διαδραματίζεται στην Ουκρανία  (στο παρόν άρθρο δεν ασχολούμαι με την ουσία του ζητήματος, αλλά με τους δικούς μας «λόγους» σε σχέση με αυτό).

Κι εδώ ακριβώς έγκειται το πρόβλημά μου με τις δύο ρητορικές που περιέγραψα στην αρχή: αντί να ερμηνεύουν την κρίση στην Ουκρανία αποστασιοποιημένα και κριτικά, εισάγουν στον δημόσιο διάλογο προκαταλήψεις, στερεότυπα και προπαγάνδα. Η Ρωσία δεν κινείται με βάση το συμφέρον της αλλά «προασπίζοντας αρχές και αξίες», «η επέμβαση στην Κριμαία είναι νομιμοποιημένη γιατί τα γυναικόπαιδα επευφημούν τους κατακτητές», «ο Πούτιν είναι ένας σοβαρός διεθνής ηγέτης και όχι ένας τυχάρπαστος όπως οι αμερικάνοι πρόεδροι», και άλλα εξίσου τραγελαφικά . Οι ίδιοι άνθρωποι που εξεγείρονταν (δικαίως) με την εγκληματική εξωτερική πολιτική του παγκόσμιου σερίφη Τζορτζ Μπους, τώρα ειρωνεύονται τον Μπάρακ Ομπάκα για την αδυναμία του να προχωρήσει πέρα από τη διπλωματική οδό.

Από τη μια μεριά, η αντιαμερικανική πώρωση  μεταμορφώνει και αναβαπτίζει τον σημερινό στυγνό ρώσικο καπιταλισμό σε ένα είδος φαντασιακού συνεχιστή της Σοβιετικής Ένωσης. Από την άλλη, το ομόδοξο «ξανθό γένος» των προφητειών είναι αυτό που κάποτε (και, για αδιευκρίνιστους λόγους, ποτέ ως τώρα) θα υπερασπίσει τα εθνικά μας δίκαια και θα  στηρίξει τον Ελληνισμό σε έναν τελικό πόλεμο ενάντια στη Τουρκία (που σαφέστατα θα έχει ως συνέπεια την ανακατάληψη της Πόλης και τη συνέχιση της ιστορίας του Βυζαντίου από εκεί που σταμάτησε).

Δεν έχω να προτείνω κάτι ρηξικέλευθο επί του θέματος, κάτι πολύ έξω από αυτό που υπαγορεύει η κοινή λογική: Η κυβέρνησή μας οφείλει να προνοήσει για τα συμφέροντά μας (τουριστικά, τραπεζικά)  που πιθανόν να πληγούν λόγω των κυρώσεων της Ε.Ε. προς τη Ρωσία. Η προτεραιότητά μας όμως δεν μπορεί να είναι άλλη από την τήρηση των δεσμεύσεών μας εντός της πολιτικής συμμαχίας μέσα στην οποία βρισκόμαστε.

Έχουμε δεινοπαθήσει αρκετές φορές στο παρελθόν λόγω της ανορθολογικής μας εξωτερικής πολιτικής, μιας πολιτικής που αντιλαμβανόταν ως πραγματικό αυτό που υπήρχε μόνο στις φαντασιώσεις και στη ρητορική μας. Ελπίζω ότι σήμερα, εντός της δεινής οικονομικής θέσης στην οποία βρισκόμαστε, έχουμε ξεπεράσει ανάλογες πελαγοδρομήσεις, και πως αυτές θα ακούγονται μόνο από τους ακραίους της Δεξιάς και της Αριστεράς.

(O τίτλος του κειμένου αποτελεί παράφραση του «Η αθεράπευτη νεκροφιλία του ριζοσπαστικού πατριωτισμού» του Άκη Γαβριηλίδη. Πρώτη δημοσίευση, εφημερίδα Πολίτης, 09/03/14)

Advertisements

About protovouliacypruseu

Η Πρωτοβουλία για την παραμονή της Κύπρου στην Ε.Ε. και το ευρώ δημιουργήθηκε από μια ομάδα πολιτών που συνέταξαν και υπέγραψαν το αρχικό κείμενο-έκκληση προς τις πολιτικές δυνάμεις επιδείξουν υπευθυνότητα και ορθολογισμό στη διαχείριση της κυπριακής κρίσης. Στη δραματική περίοδο που διανύουμε, με την απότομη πτώση του βιοτικού επιπέδου, τη δυσχέρανση της επιχειρηματικής δραστηριότητας και την απελπισία των ανθρώπων που χάνουν την εργασία τους υπάρχει ο κίνδυνος ανάδυσης και επικράτησης επικίνδυνων πολιτικών φαινομένων, όπως η ποινικοποίηση της πολιτικής ζωής, ο εθνικολαϊκισμός, η γενικευμένη ανομία, η άνοδος της γοητείας που ασκούν αντιδημοκρατικές ιδεολογίες και πρακτικές. Αδυνατούμε να παρακολουθήσουμε παθητικά τη διαμόρφωση της τύχης μας και όλων όσων αγαπάμε. Πιστεύουμε ότι στον δημόσιο πολιτικό διάλογο υπάρχει κοινωνική ανάγκη για έναν λόγο στη δική μας κατεύθυνση. Στο παρόν στάδιο, σκοπεύουμε να έχουμε καθημερινή παρουσία με επίκαιρες παρεμβάσεις στον Τύπο, με την οργάνωση εκδηλώσεων με αξιόλογους προσκεκλημένους ομιλητές, με γόνιμη ανταλλαγή απόψεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Οι άνθρωποι που συμμετέχουν στην Πρωτοβουλία προέρχονται από διαφορετικούς πολιτικούς χώρους, στη συγκυρία όμως αυτή μοιράζονται μερικές βασικές πεποιθήσεις και αποστροφές: ΝΑΙ στη χάραξη οικονομικής πολιτικής με βάση την επεξεργασία των δεδομένων και τη σύγκριση των εναλλακτικών. Ως κριτήριο, το καλό του συνόλου πρέπει να υπερτερεί από το καλό των διαφορετικών ομάδων πίεσης. ΟΧΙ στη χάραξη οικονομικής πολιτικής υπό το φόβο του πολιτικού κόστους σε σχέση με ειδικές ομάδες ψηφοφόρων ή υπό το κράτος «πατριωτικού» συναισθηματισμού. ΝΑΙ στην προσπάθεια εξεύρεσης μιας αμοιβαία επωφελούς λύσης του Κυπριακού με προοπτική την αποστρατικοποίηση του νησιού, τη γεωπολιτική σταθερότητα και την προσοδοφόρα αξιοποίηση των ενεργειακών του πόρων. ΟΧΙ στην πολλαπλή καθυστέρηση που συνεπάγεται η κυριαρχία του παρωχημένου εθνικιστικού λόγου που στη δική μας πλευρά βλέπει μόνο δίκαια και στην άλλη μόνο συμφέροντα. Αρκετά με τη γενιά των πολιτικών, και γενικότερα των opinion leaders (δημοσιογράφων, ακαδημαϊκών, ιερέων), που έχτισαν την καριέρα και τη λαοφιλία τους πάνω σε ψεύτικες υποσχέσεις και συνθήματα. ΝΑΙ σε μια Κύπρο εντός της Ε.Ε., και του κοινού νομίσματος, για λόγους οικονομικούς, πολιτικούς και πολιτιστικούς. Με πλήρη και κριτική συμμετοχή σε όλες τις διεργασίες, προς την κατεύθυνση της εκδημοκρατικοποίησης του θεσμού και της εμβάθυνσης της ευρωπαϊκής ενοποίησης. ΟΧΙ σε μια Κύπρο απομονωμένη οικονομικά, πολιτικά και πολιτιστικά, όπου θα κυριαρχούν τα συντηρητικότερα κομμάτια των τοπικών ελίτ, βασιζόμενα σ τη γενικευμένη ανέχεια, την ξενοφοβία, τη μισαλλοδοξία και τον αντιδυτικισμό. Στο επόμενο χρονικό διάστημα, η «Πρωτοβουλία για την παραμονή της Κύπρου στην Ε.Ε. και το ευρώ» προτίθεται να απευθύνει ανοιχτό κάλεσμα σε όσους θέλουν να γίνουν ενεργά της μέλη.
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s